U gebruikt een verouderde browser. Wij raden u aan een upgrade van uw browser uit te voeren naar de meest recente versie.

Stilte, rust en ruimte vinden....    
Dat is waar ik je mee kan helpen 



nieuws

juni 2017

Tot september geef ik op diverse plekken in Europa meditatie workshops.

Zie www.silence-in-the-city.com

visie

 

Hoewel we iedere dag worden overspoeld met slecht nieuws via alle nieuwsberichten en via sociale media, ontstaat er een ander beeld als je even wat meer van een afstand en naar de objectieve cijfers kijkt. We zien dan dat het nog nooit zo goed is gegaan met de menselijke samenleving:

Leefde in 1820 nog 84 procent van de wereldbevolking van minder dan het equivalent van 1,25 dollar per dag, in 1981 was het al 43 procent en nu is het nog maar 18 procent. Volgens de Wereldbank kan de extreme armoede voor 2050 bijna volledig zijn uitgeroeid.

Onderwijs is misschien wel de grootste motor van vooruitgang, en dat begint bij leren lezen. Het aantal mensen dat geletterd is steeg van 64 procent in 1970 naar 86 procent nu. 

Vijftig jaar geleden stierven 180 van de 1000 kinderen voor hun vijfde levensjaar. Nu is dat 50 op de 1000. Overigens remt een lagere kindersterfte de bevolkingsgroei. Pas als ouders er zeker van kunnen zijn dat hun kinderen overleven, beperken zij hun voortplanting.

Stevin Pinker (Harvard University) schreef in 2011 de dikke pil Ons Betere Ik, waarin hij liet zien dat we in de loop van de eeuwen steeds vredelievender zijn geworden. We hebben vaak geen idee hoe gewelddadig het leven vroeger was - hoe geweld tot het dagelijks leven behoorde.

Het aantal landen dat volgens de invloedrijke denktank Freedom House ‘vrij’ is, steeg van 40 in 1976 naar 90 vorig jaar. 'Vrij' wil zeggen: een democratie met meerdere partijen, algemeen kiesrecht, vrijheid van meningsuiting, godsdienst en vereniging.

 

Toch ervaren we deze feitelijkheid meestal niet zo. Wat we vaak ervaren zijn onze zorgen en angst. We beleven de huidige tijd vaak juist alsof er meer gevaren dan ooit zijn, alsof het slechter dan ooit gaat. Dat is niet zo. Hoewel er zeker wel heel reële problemen zijn, zoals de klimaatveranderingen en de migratie problematiek. Maar we zijn geobsedeerd door het negatieve nieuws. We zijn gevangen en opgesloten in de problemen. En meestal hebben we dat niet eens in de gaten. Meestal denken we dat we worstelen met de inhoud (content): de problemen die we ervaren, allerlei gedachtes en onze zorgen. En we komen er niet uit, gevangen in een voortdurend bezig zijn met "het probleem", het probleem over en over scannend, op zoek naar een oplossing. Die we niet zien. En geobsedeerd door de problemen proberen we het uit alle macht onder controle te krijgen. We verkrampen en stapelen controle op controle, naar nog meer controle-regels. En dit alle "pijn" weg willen controleren uit ons leven vormt tenslotte het grootste probleem: een enorme verkramping die gepaard gaat met gevoelens van grote onvrede. En dat geldt zowel in onze individuele levens en in ons werk als voor onze samenleving als geheel.
In werkelijkheid is wat ons gevangen houdt niet de inhoud (content), maar de vorm van aandacht waarbinnen we naar de inhoud/content kijken, de context: een vernauwd gewaarzijn.  We zijn verkrampt en hebben het grotere perspectief daarmee uit het oog verloren.

Het is nodig dat we onze aandacht ontspannen en dat we de werkelijkheid vanuit een ruimer gewaarzijn ervaren. Alleen dan zien we de dingen in een juist perspectief en reageren we vanuit wijsheid in plaats vanuit angst en obsessie. Mindfulness, meditatie, Open Focus… Het zijn allemaal manieren om vanuit een ruimer gewaarzijn te leren leven. We hebben dat nodig. Het is nodig dat we een samenleving ontwikkelen waarin we vanuit een open bewustzijn leven. Op de juiste wijze beoefende meditatie is geen navelstaarderij en het is zeker niet zweverig. Het draagt bij aan een gezonde menselijke samenleving.

 

GGZ en therapie
In mijn persoonlijke leven, en in meer dan twintig jaar werkzaamheid als behandelaar binnen de GGZ, ben ik geconfronteerd met de werkelijkheid van het lijden in het menselijke leven, en met het antwoord daarop van de reguliere psychologie en psychiatrie.

Daarbij worden (steeds meer) menselijke problemen en menselijk lijden in termen van psycho-pathologie geclassificeert binnen de DSM. Deze tamelijk willekeurige classificatie wordt dan als ware het een diagnose gehanteerd, maar beschrijft gedrag en klachten zonder werkelijk iets te zeggen over wat de grond van het lijden is en het lijden wordt daarmee van alle betekenis en inherente zingevingsvragen ontdaan. Dientengevolge is de diagnostiek leeg: het zegt niets over wat er in menselijke termen aan de hand is en voorspelt weinig tot niets over wat een goede aanpak van het lijden zou kunnen zijn op dat specifieke individuele niveau.

Ondertussen wordt alles wat het etiket "evidence based" heeft gekoesterd als een goede leidraad is voor wat wel en niet werkzaam is voor jou als client. Zorgverzekeraars en overheden zijn steeds dwingender in het protocolleren van behandelingen omdat het evidence based moet zijn. Zorgverleners en zorgontvangers hebben steeds minder keus in  welke zorg ze willen. Met "evidence based" wordt vooral verwezen naar die benaderingen die in epidemiologisch onderzoek naar voren worden geschoven. Maar het meeste epidemiologisch onderzoek waar "evidence based behandelingen" op zijn gebaseerd is volkomen onbetrouwbaar. Zie deze informatieve video van Prof.dr. Yvo Smulders, hoogleraar interne geneeskunde bij het VU medisch centrum. klik hier

Vastgebeten in dit model ziet de reguliere GGZ een essentie van haar eigen bevindingen compleet over het hoofd:
een leven zonder pijn is niet mogelijk, pijn is inherent aan het menselijk bestaan. En hoewel de zeer klachtgerichte diagnostiek steeds suggereert dat behandeling gericht moet zijn op het wegmaken van klachten (en de pillenfabriek verdient daar goud aan), is dit vaak een heilloze weg. Onaangename ervaringen zijn onderdeel van de "condition humaine". Het lichaam en ook de geest zullen nooit zonder "symptomen en klachten" zijn. Dat is de aard. Ieder mens wordt steeds opnieuw geconfronteerd met verschillende vormen van pijn. En het is niet zo dat we alle pijn kunnen "wegbehandelen", alle pijn de wereld uit kunnen helpen. Toch lijken we te blijven dromen dat we door onderzoek ooit alle pijn zullen hebben uitgeroeid. Maar juist dit streven, dit boze verzet tegen de pijn van onze condition humaine, lijkt de kiem van veel lijden te zijn. Meestal komen mensen met hun klachten, pijn en de wens dat die pijn snel wordt weg gemaakt, met het idee dat je dan pas echt kunt leven. En juist dit is het recept voor lijden: pijn plus het verzet tegen die pijn= lijden. Zo kan pijn een ondragelijk lijden worden.

Op het moment dat dit wordt gezien is het pad open om te gaan onderzoeken h
oe we op een fundamenteel niveau omgaan met de onvermijdelijke pijn van het menselijk leven en ons verlangen naar (meer) geluk. Hoe verhouden we ons tot dit ? Dit is een essentieele vraag in de therapie. En hier komen oude spirituele tradities met verrassende aanwijzingen en benaderingen die de belofte bieden dat het menselijk lijden op een heel fundamenteel niveau kan worden opgelost. Die in ons zoeken naar meer geluk de blik van buiten naar binnen richten vanuit het besef dat ons wezen zelf compleet is en een onuitputtelijke bron van levensgeluk is. Dat kun je ervaren en zelf ontdekken door steeds meer helemaal aanwezig te zijn in de ervaring van dit moment. Dat kun je leren. Er zijn daarin vele richtingwijzers die dat pad wijzen. Het is een weg die vruchtbaar blijkt en die we met onze moderne psychologische en neuro-wetenschappelijke methoden toetsen en onderzoeken, waarbij daaruit voortkomend nieuw onderzoek heel nieuwe veelbelovende perspectieven en inzichten doet zien. Dat is een spannende en uitdagende weg !
De psychologie en neuro-wetenschap laten zich de laatste jaren toenemend inspireren door deze tradities (met name de boedhistische psychologie) en integreren deze kennis. Deze oude tradities blijken uiterst interessante perspectieven te bieden, die de steeds duidelijkere beperkingen van ons causale lineaire werkelijkheidsmodel overstijgen. Het zijn non-lineaire perspectieven die de werkelijkheid beschrijven in termen die in feite identiek zijn aan de meest moderne ontwikkelingen in onze wetenschap: complexiteits-theorie en de daarin vervatte chaostheorie
en haar non-lineaire processen, en systeem- en netwerk- theorieen. Moderne therapeutische benaderingen zoals ACT, MBCT , Open Focus training, hartcoherentie training, EMDR, EFT, dialectische gedragstherapie en non-lineaire neurofeedbacktraining zijn een rechtstreeks uitvloeisel van deze nieuwe manieren van zien en denken.

De werkelijkheid zoals we die kennen bestaat uit al onze zintuiglijke gewaarwordingen, inclusief de mentale gewaarwordingen (gedachtes), die voortdurend komen en gaan. Deze gewaarwordingen, dat wat we objecten noemen
(de content), manifesteren zich in gewaarzijn. Gewaarzijn, is de context waarbinnen al deze gewaarwordingen, deze content, bestaan.  Door een vernauwde aandacht zijn we vaak gevangen in de content en verliezen we elk besef van de context.
De benaderingen die ik gebruik, zijn vooral gericht op bewustzijns- of aandachts- training. De kern van deze benaderingen is dat ze gericht zijn op de context en niet zozeer op de content. Niet alleen gericht op de klacht, de pijn, maar op de vorm van aandacht waarmee de klacht gepaard gaat. Door de vorm van aandacht te veranderen, veranderd hoe je je verhoudt tot de klacht en daarmee verandert de mate van lijden.
Dus deze benadering richt zich niet op de eerste plaats op de objecten van aandacht (de klachten), maar op de context: aandacht of bewustzijn.

Benaderingen die ik in dit kader gebruik zijn o.a. mindfulness training, en verwante benaderingen zoals hartcoherentie training, Open Focus training en ACT (Acceptance & Commitment Therapy) en daarnaast verschillende vormen van neurofeedbacktraining.

Een therapie of een training is in mijn ogen niet geslaagd doordat de klacht of het probleem is opgelost. Het leven blijft natuurlijk toch zijn voor- en tegenspoed brengen, zijn eb en vloed. Maar het is geslaagd als er een fundamenteel nieuw perspectief is ontstaan en wordt beleefd. Als worstelen met problemen tot dansen met uitdagingen is geworden.