U gebruikt een verouderde browser. Wij raden u aan een upgrade van uw browser uit te voeren naar de meest recente versie.

Altijd Vakantie

Gepost 2016/06/24

 

Hopelijk heb je een mooie vakantie gehad. Vakantie is vaak een tijd om tot rust te komen en de wereld weer met de verwondering en het genieten van een kind te ervaren. Fris en levend en met weer meer een gevoel van harmonie en thuis-zijn. Waarin je uit het “weet het al, heb het al gezien, geen tijd, niets nieuws” stapt en met nieuwe heldere ogen kijkt. Uit de obsessie met het “onderweg zijn”, gericht zijn op ergens komen. Hier zijn. Ruimte om de dingen en elkaar opnieuw te zien, zoals ze zijn, niet zoals je gewend bent en denkt dat ze zijn. En op de een of andere manier helpt het vaak om even uit je vertrouwde omgeving weg te zijn. Dus we maken verre reizen zodat we met de verwondering van de reiziger kunnen kijken. De rozijn-oefening in het groot, alsof de hele wereld die rozijn is.                                                                                                                                                           
Maar waarom is het nou toch zo moeilijk om het hele jaar een vakantiegevoel te hebben? Of een leven lang? Wat maakt dat je je iedere keer opnieuw verliest in de gedachtes over wat je ervaart, in plaats van dat je simpelweg ervaart, open voor de ervaring van dit moment. 

Voortdurend demonstreren we de metafoor van Adam en Eva die uit het (vakantie)paradijs vielen nadat ze van de appel van kennis van goed en kwaad hadden gegeten. Vanaf het moment dat ze zich verloren in de gedachtes over wat ze ervaarden, vanaf het moment dat ze wat ze ervaarden gingen beoordelen met “dit is goed of kwaad” en dit wil ik wel of dit wil ik niet, gewenst of ongewenst…  was het voorbij met hun innerlijke harmonie. Nu zagen ze de werkelijkheid niet meer zoals die zich aandient, maar zoals ze dachten dat die is en vonden dat die moet zijn. En daarmee verloor het zijn frisheid en altijd nieuw-zijn. En er was strijd: verzet tegen ervaringen en vastklampen aan andere ervaringen en toestanden. In de moderne psychologie noemen we dat experientieele vermijding: de wortel van psychologisch lijden.Mindfulness is hier zijn, uit het gevangen zijn (in de maalstroom van je gedachten) stappen,  simpelweg hier zijn. Zijn. Daar hoef je geen hele weg voor af te leggen, je bent hier al. Waar je ook gaat. En al die gedachtes, gevoelens, gewaarwordingen komen en gaan, maar door alles heen ben jij simpelweg aanwezig.  Je hoeft je dat alleen maar te realiseren, door het perspectief te veranderen:  open…. en ben stil. 

En voor de meesten van ons komt dat proces duizend keer terug, ik merk dat het hardnekkig is. Waarom? Omdat ik vaak gehecht ben aan mijn gedachtes, oordelen, opvattingen, zelfbeeld. Het stiekum vaak niet echt wil loslaten. Maar iedere keer als ik wel loslaat moet ik stilletjes grinniken, omdat er drukte was om helemaal niets ! Alsof je even teveel in de film opgaat en je ineens weer wakker wordt... Iedere keer als ik merk dat ik me verlies in gedachtes en me dus niet meer geworteld voel in de stilte die ik ben: open en ben stil, laat los. En dat voelt als thuiskomen, als helemaal compleet zijn, of eigenlijk als een vakantiegevoel. Echt vakantie vieren begint pas als je helemaal thuis bent :-) 
Goede nazomer ! 

© Gijs Tecklenburg

Lees de rest van deze post »

Doorzetten

Gepost 2016/06/24

 
Niets zo eenvoudig als mindfulness! Heel simpel en eenvoudig. Nou ja, behalve dan om het te doen en om er mee door te gaan, dat is dan weer wel knap lastig….  Je volgde een mindfulness cursus, en na een aantal weken merkte je dat dat mediteren je echt wel goed deed. En je maakte goede voornemens om daarmee door te gaan…. en ja, je was het echt heel erg van plan, maar na een tijdje zakte het toch weer weg… 

 

De menigte goede voornemens die we in ons leven hebben gehad! En die weer zijn weggezakt….het lot van de meeste goede voornemens. Onze intelligentie maakt dat we helder kunnen zien wat wijsheid is, wat het beste is om te doen. Dus dat nemen we ons dan voor. Maar er zit meestal een enorme afstand tussen onze goede voornemens en ons gedrag. Er lijkt wel een soort zwart gat te zijn waar al onze goede voornemens al snel weer in verdwijnen.  Je neemt je voor om wat minder suikers en vetten te eten vanwege je gezondheid, en dan ga je bij het tankstation even afrekenen en kom je langs die grote bak met heerlijke magnums…. nou, eentje dan maar, want ik heb hard gewerkt, dat moet toch kunnen ! Hmmm… instant genot (en daarna toch een beetje teleurstelling).  

 

 

Doorzetten is moeilijk. De een is er beter in getraind dan de ander, maar het lukt vaak gewoon niet. En natuurlijk zoeken we naar oplossingen voor dit fenomeen. Meestal doen we gewoon net alsof het de volgende keer wel zal lukken.               Je denkt “ach deze benadering paste gewoon niet bij me”. Als ik maar beter advies krijg, of een betere methode of programma….  Dus je leest weer een nieuw boek of je volgt de nieuwste workshop die beloofd dat dit de methode is die wel echt werkt. Over afvallen, of stoppen met roken, fitness of ontspannen, of andere dingen die goed voor jou en anderen zijn (als je het maar zou doen). Op zoek naar de benadering die wel werkt.                                                                                                                              
Of je probeert harder, en je maakt het goede voornemen om nu toch echt trouw te zijn aan je goede voornemens, om alleen maar te merken dat de meeste voornemens al weer snel in dat zwarte gat verdwijnen.  En je gaat steeds meer denken dat er iets mis is met jou, dat je niet genoeg ruggengraat hebt, dat je zwak bent, dat je geen discipline hebt, dat je het niet echt wil, dat je het niet kan, etc.                                                                                                                   Eigenlijk zijn we net als de man die onder de straatlantaarn naar zijn sleutels zoekt, omdat het daar waar hij ze liet vallen, veel te donker is. We zoeken de oplossing op de verkeerde plaats. We zien iets belangrijks compleet over het hoofd:  want het probleem is meestal niet dat we niet weten wat we zouden moeten doen. Het probleem is meestal ook niet een persoonlijk tekort schieten van jou. Het probleem is dat we als soort, als mensheid, geen gebruik maken van onze wijsheid, we doen het gewoon niet ! Alsof er een enorme bug zit in onze menselijke software. Dat geeft niks, als je het maar weet. Want dan kun je er rekening mee houden !                       

 

 We reageren vooral op wat onze onmiddellijke aandacht vraagt. We worden vooral getriggerd door “prettig en onprettig”, we laten ons gedrag veelal leiden door instant genot en instant “straffen”. Dat is een “motivatie systeem” wat heel adequaat is om in de wildernis te overleven. Alsof je voortdurend heel goed luistert of er een wiel aan de wagen piept. De aandacht en de actie (smeren van het wiel)gaan meteen naar het hardst piepende wiel toe. Dus heb je trek, dan eet je. Ritselt het in de struiken, dan vlucht je. Verveel je je, dan ga je iets anders doen, etc. Aandacht en actie liggen direct in elkaars verlengde, daar zit geen gat tussen. Ons gedrag is grotendeels geconditioneerd. Dit zou je ons oude Primitieve Motivatie Systeem kunnen noemen.

 

 Hoewel we in onze recente evolutie steeds meer gebruik zijn gaan maken van onze intelligentie, en we daarmee een geweldig vermogen tot onze beschikking hebben om verstandige voornemens te zien, blijft het vaak bij de voornemens. Voornemen en actie vormen helemaal geen vanzelfsprekend koppel. Meestal zit er een gapend gat tussen. Het lijkt wel alsof ons nieuwe motivatie systeem, ons Intelligentie Gestuurde Motivatie Systeem, nog niet helemaal af is, de koppeling tussen voornemen en gedrag is nog erg zwak en wordt heel gemakkelijk overruled door het PMS, het oude en sterkere geleide systeem. Ons gedrag wordt maar in heel beperkte mate gestuurd door wijsheid, door inzichten over wat heilzaam en niet heilzaam voor ons is.  

 

Morgen moet ik op tijd opstaan, om zes uur, want ik heb een vroege afspraak. Dus ik neem me echt voor om op tijd wakker te worden en op te staan. Maar in dit geval heb ik iets geleerd: het voornemen alleen is niet genoeg om tot actie te komen. Ik weet uit ervaring dat dit alleen gaat lukken onder de juiste omstandigheden. Dus schep ik die juiste omstandigheden.                                Hoe ?? Ik zet een wekker. Ik zorg dat er een wiel aan de wagen gaat piepen; ik zorg dat er iets onmiddellijk aandacht vereist en ik kies daarvoor iets wat mijn voornemen ondersteund. Op deze manier mobiliseer ik het PMS op zo’n manier dat het het IGMS ondersteund. Het IGMS geeft de richting aan de actie, het PMS levert de power daarvoor.

 

We weten allemaal dat het zetten van een wekker goed werkt. Dus waarom zou je niet ook allerlei andere voornemens ondersteunen door het scheppen van de juiste omstandigheden? Als je wil afvallen, omdat je weet dat dat op de lange termijn beter voor je is, en je daarom geen kroketten meer wil eten in de bedrijfskantine, zeg dan plechtig en vol overtuiging  tegen je collega’s dat je daar voortaan vanaf blijft. Misschien triggert de onmiddelijke dreiging om opmerkingen te krijgen als je toch weer een kroket besteld, het PMS genoeg om te zorgen dat je er van af blijft. Of als je iedere dag een half uur mindfulness wil beoefenen, beloof je puberende zoon (die zijn zakgeld over de balk smijt) dat hij iedere keer dat je een dag niet mediteert nog meer zakgeld krijgt (;  Of beloof dat je de afwas doet en de vuilnisbak buiten zet, als je niet mediteert. Beloof je partner dat jullie over twee maanden samen een leuk weekend weg gaan, als je tenminste iedere dag mediteert…  Kom naar stiltebijeenkomsten, zoek de juiste omstandigheden, creëer de juiste omstandigheden, speel er mee. Ben daarin creatief, zorg dat er op het juiste moment een wiel aan de wagen gaat piepen, om jouw voornemen te ondersteunen.

 

 En natuurlijk, maak af en toe de balans op! Als de beoefening van mindfulness je goed doet, tel je zegeningen en laat dat goed tot je doordringen. Zorg dat je niet alleen verstandelijk beseft dat het je goed doet, maar sta er even echt bij stil, voel het.

© Gijs Tecklenburg

 

Lees de rest van deze post »

Vorm & het vormloze

Gepost 2016/06/24

De meeste van ons hebben geleerd om zich te vereenzelvigen met vorm. Dat we ons lichaam zijn, onze gedachtes, dat we het verhaal zijn wat we over onszelf vertellen ..… Wanneer we ons identificeren met vorm ontstaat lijden. Want we hechten ons aan die dingen, we geloven wat gedachtes ons vertellen, we verliezen ons in onze emoties, we denken dat we ons lichaam zijn. We ervaren lijden omdat we dingen willen hebben of dingen juist niet willen hebben. En die dingen, dat noemen we allemaal: “vorm”
Als je nu even om je heen kijkt, dan merk je misschien op dat de aandacht vooral gaat naar de objecten, en niet naar de ruimte. De ruimte die de objecten omgeeft en doordrenkt wordt meestal niet opgemerkt. De objecten = de vormen en de ruimte = het vormloze. Geluiden die je hoort zijn vorm, de stilte waaruit ze opkomen is vormloos, de gedachten zijn vorm, de stilte tussen de gedachtes en de stilte van waaruit ze opkomen is vormloos. Als we iets proeven proeven we “vorm”, als we een bloem ruiken, ruiken we vorm. Als we ruiken en er is geen geur, ruiken we niets, niets-iets. En ons lijden bestaat alleen door onze gehechtheid aan vorm.
De vrede , de stilte, of de ruimte waarin alle vormen opkomen, waarbinnen ze bestaan, en waarin ze weer oplossen, is in wezen onze vredige essentie.
Laten we eens vorm en het vormloze onderzoeken.

 

Als we ons gestrest voelen, is onze aandacht volledig geabsorbeerd door die stress. We worden er door in beslag genomen, dus we ervaren stress, we horen stress, we zien stress. Het lijkt alsof ons wezen volkomen in beslag is genomen door stress, alsof we stress zijn. Om vrede te ervaren temidden van alle stress is het nodig om een stap terug te doen, uit de stress, zodat we het kunnen zien. Dit doen we door de stress simpelweg te ervaren in ons lichaam, zoals het is. Meestal zijn we niet erg in contact met ons lichaam, en voelen we niet hoe onze energie en emotie voelt in ons lichaam. Maar als we de stress, de spanning, simpelweg kunnen waarnemen in ons lichaam, dan kijken we ernaar en zijn we het niet meer. We zijn buiten de stress, en kunnen daardoor schakelen, de aandacht verschuiven. Dus het gaat hier in essentie erom om te leren om uit te vereenzelviging met de stress te stappen zodat je weer contact kunt voelen met stilte en vrede.

 

Stilte, vrede, je rijk en vervult voelen, het is allemaal in dit moment aanwezig. Precies hier. Maar vaak hebben we het idee dat we alles los moeten laten, van alles moeten veranderen, om vrede te ervaren. We moeten deze relatie hebben, of we moeten deze relatie juist afsluiten, we moeten 10 kg afvallen, we moeten die positie bereiken, de badkamer verbouwen, van onze angst of pijn af zijn …….en we verliezen ons in onze projecties van wat we allemaal nog moeten doen en bereiken. En we worden overspoeld door wat we allemaal nog willen en moeten, het is een monster wat ons meesleurt. Weg uit dit moment. Het is alsof je begint aan de beklimming van een enorme berg. Alsof je alleen maar kijkt naar de enorme hoogte en afstand en de massieve obstakels die je allemaal nog tegen gaat komen. Terwijl wanneer je gewoon de ene voet voor de andere zou zetten, genietend van het uitzicht, werkelijk aanwezig waar je bent, dan zou je ervaring heel anders zijn. Rijker en vrediger.
Onze kracht, innerlijke rijkdom en vrede, zijn alleen maar hier te vinden. Precies hier, dit moment. En iedere keer dat je je verliest in gedachtes over verleden of over toekomst, verlies je het contact met die innerlijke rijkdom en vrede, innerlijke stilte, innerlijke rust. Je verliest je weer in vormen die je je voorstelt: gedachtes, emoties, verlangens, dingen. Nu, dit moment, is vormloos, zonder eigenschappen, voorbij woorden. Kracht zetelt in het nu, vrede zetelt in dit moment. Dus hoe ga je om met pijnlijke emoties, gedachtes die je meesleuren of hunkeringen die je meenemen? Maak bewust contact met dit moment, dit moment, de plaats waar vrede zetelt. Je hoeft daar niets voor weg te maken. Ook je drukke gedachten rusten in dit moment, ook je pijnlijke emotie rust in dit moment. Het gaat er alleen maar om, ben je bereid om je armen te openen voor dat wat zich nu spontaan aandient ? Kun je uit je kramp van verzet of begeerte te stappen. Besef dat je nergens heen hoeft, precies hier, precies hier zijn. Sta toe dat de aandacht zich volkomen opent. Dan omvat dit moment alles, dan rust alles in stilte, in ruimte. Maak contact met het vormloze en vorm zal daarin oplossen.

© Gijs Tecklenburg

Lees de rest van deze post »

het gaat goed met de wereld !

Gepost 2016/06/24
 

 

Het gaat goed met de wereld. Ik durf het bijna niet te zeggen. Want hoewel we iedere dag worden overspoeld met slecht nieuws via alle nieuwsberichten en via sociale media, laten de objectieve cijfers zien dat het nog nooit zo goed is gegaan met de menselijke samenleving.

Leefde in 1820 nog 84 procent van de wereldbevolking van minder dan 1,25 dollar per dag, in 1981 was het al 43 procent en nu is het nog maar 18 procent. Volgens de Wereldbank kan de extreme armoede voor 2050 bijna volledig zijn uitgeroeid. 

 Onderwijs is misschien wel de grootste motor van vooruitgang, en dat begint bij leren lezen. Het aantal mensen dat geletterd is steeg van 64 procent in 1970 naar 86 procent nu. 

 Vijftig jaar geleden stierven 180 van de 1000 kinderen voor hun vijfde levensjaar. Nu is dat 50 op de 1000. Overigens remt een lagere kindersterfte de bevolkingsgroei. Pas als ouders er zeker van kunnen zijn dat hun kinderen overleven, beperken zij hun voortplanting. 

Stevin Pinker (Harvard University) schreef in 2011 de dikke pil Ons Betere Ik, waarin hij liet zien dat we in de loop van de eeuwen steeds vredelievender zijn geworden. We hebben vaak geen idee hoe gewelddadig het leven vroeger was - hoe geweld tot het dagelijks leven behoorde.

Het aantal doden ten gevolge van terroristische aanslagen is historisch laag. Dat gaat tegen ons gevoel in want we zijn met zijn allen in een alarm-modus, maar de cijfers zijn helder. Zie ook de cijfers van datagraver en van Global Terrorism Database. Tussen 1970 en 1990 waren er in Europa gemiddeld 200 doden per jaar te betreuren afgezien van enkele jaren met uitschieters tot 400 doden in een jaar (Lockerbie in 1988, RAF/ IRA in 1979 en 1980) In 2004 waren er 200 doden ten gevolge van islamitisch terrorisme, in 2015 waren er 150 doden en in 2016 120 doden.

Het aantal landen dat volgens de invloedrijke denktank Freedom House ‘vrij’ is, steeg van 40 in 1976 naar 90 in 2015. 'Vrij' wil zeggen: een democratie met meerdere partijen, algemeen kiesrecht, vrijheid van meningsuiting, godsdienst en vereniging. (Rutger Bregman "De Correspondent")

Toch ervaren we deze feitelijkheid meestal niet zo. Wat we vaak ervaren zijn onze zorgen en angst. We beleven de huidige tijd vaak juist alsof er meer gevaren dan ooit zijn, alsof het slechter dan ooit gaat. Dat is niet zo. Hoewel er natuurlijk zeker wel reële problemen zijn. Maar we zijn geobsedeerd door het negatieve nieuws. We zijn gevangen en opgesloten in de problemen. En meestal hebben we dat niet eens in de gaten. Meestal denken we dat we worstelen met de inhoud (content): de problemen, die we ervaren, en allerlei gedachtes en onze zorgen. En we komen er niet uit, gevangen in een voortdurend bezig zijn met "het probleem", het probleem over en over scannend, op zoek naar een oplossing. Die we niet zien. En geobsedeerd door de problemen proberen we het uit alle macht onder controle te krijgen. We stapelen controle op controle en we verkrampen erin, naar nog meer controle-regels. En dat geldt zowel in onze individuele levens als voor onze samenleving als geheel. Totdat we het benauwd krijgen in in onze eigen controle-kramp.
In werkelijkheid is wat ons gevangen houdt niet de inhoud (content), maar de vorm van aandacht waarbinnen we naar de inhoud/content kijken, de context: een vernauwd gewaarzijn.  We zijn het grotere perspectief daarmee uit het oog verloren en zijn verkrampt.

Het is nodig dat we onze aandacht ontspannen en dat we de werkelijkheid vanuit een ruimer gewaarzijn ervaren. Alleen dan zien we de dingen in een juist perspectief en reageren we vanuit wijsheid in plaats vanuit angst en obsessie. Mindfulness, meditatie, Open Focus… het zijn een aantal van de manieren om vanuit een ruimer gewaarzijn te leren leven. We hebben dat nodig. Het is nodig dat we een samenleving ontwikkelen waarin we vanuit een open en ruim bewustzijn leven. Op de juiste wijze beoefende meditatie is geen navelstaarderij en het is zeker niet zweverig. Het draagt bij aan een gezonde menselijke samenleving.

En ik hoor graag wat jij hier over denkt.

© Gijs Tecklenburg

Lees de rest van deze post »