www.trainthebrain.nl


	voorstellen

	visie

	manier van werken

	tarieven

	vergoedingen

	plaats & afspraak

	nieuws

	gedicht

	voorwaarden

	contact

visie

In mijn eigen leven, en in meer dan twintig jaar werkzaamheid als behandelaar binnen de GGZ, ben ik indringend geconfronteerd met de werkelijkheid van het lijden in het menselijke leven, en met het antwoord daarop van de reguliere psychologie en psychiatrie.
Daarbij wordt lijden in termen van psycho-pathologie geclassificeert binnen de DSM. Deze classificatie wordt dan als ware het een diagnose gehanteerd, maar beschrijft klachten zonder werkelijk iets te zeggen over wat de grond van het lijden is en het wordt daarmee van alle inherente zingevingsvragen ontdaan. Dientengevolge is de diagnostiek leeg: het zegt niets over wat er in menselijke termen aan de hand is en voorspelt niets over wat een goede aanpak van het lijden zou kunnen zijn.(1)

Vastgebeten in dit model ziet de reguliere GGZ haar eigen bevindingen compleet over het hoofd. De GGZ slaat alarm over de enorme hoeveelheid psycho-pathologie die ze constateert en gebruikt dat, heel begrijpelijk, vaak als argument dat er meer geld nodig is voor behandelingen: bijna de helft van iedereen zal ooit aan de criteria van een psychiatrische diagnose voldoen.
Maar de GGZ ziet het belangrijkste en meest voor de hand liggende gegeven over het hoofd: er is veel lijden en dit is inherent aan het menselijk bestaan. Lijden is onderdeel van de "condition humaine", en is meestal geen symptoom van abnormaliteit. Het lichaam en ook de geest zullen nooit zonder symptomen en klachten zijn. Dat is de aard. Ieder mens wordt steeds opnieuw geconfronteerd met lijden. Het is nou eenmaal niet zo dat als alle pathologie is behandeld en weg is, het lijden uit de wereld is. Toch lijken we te blijven dromen dat we door onderzoek ooit alle pijn zullen hebben uitgeroeid. Maar juist dit streven, dit boze verzet tegen de pijn van onze condition humaine, lijkt de kiem van veel lijden te zijn. Meestal komen clienten met hun pijn en de wens dat die pijn snel wordt weg gemaakt en juist dit is het recept voor lijden: pijn plus het verzet tegen die pijn. Zo wordt pijn tot onverdragelijk lijden.

Op het moment dat dit wordt gezien is het pad open om te gaan onderzoeken hoe we omgaan met de onvermijdelijke pijn van het menselijk leven en het verlangen naar (meer) geluk. Hoe verhouden we ons tot dit ? En hier komen oude spirituele tradities met verrassende aanwijzingen en benaderingen die de belofte bieden dat het menselijk lijden op een heel fundamenteel niveau kan worden opgelost. Die in ons zoeken naar meer geluk de blik van buiten naar binnen richten vanuit de ervaring dat ons wezen al een onuitputtelijk overborrelend geluk is, wat spontaan ontdekt wordt door werkelijk aanwezig zijn in de ervaring van dit moment. Richtingwijzers die een pad wijzen dat vruchtbaar blijkt en dat we met onze moderne psychologische en neuro-wetenschappelijke methoden toetsen en onderzoeken, waarbij daaruit voortkomend nieuw onderzoek heel nieuwe veelbelovende perspectieven en inzichten doet zien. Dat is een spannende en uitdagende weg !
De psychologie en neuro-wetenschap laten zich de laatste jaren toenemend inspireren door deze tradities (met name de boedhistische psychologie) en integreren deze kennis. Deze oude tradities blijken uiterst interessante perspectieven te bieden, die de steeds duidelijkere beperkingen van ons causale lineaire werkelijkheidsmodel overstijgen. Het zijn non-lineaire benaderingen die de werkelijkheid beschrijven in termen die in feite identiek zijn aan de meest moderne ontwikkelingen in onze wetenschap: complexiteits-theorie en de daarin vervatte chaostheorie en haar non-lineaire processen, en systeem- en netwerk- theorieen. Moderne therapeutische benaderingen zoals ACT, MBCT , Open Focus training, hartcoherentie training, EMDR, EFT, dialectische gedragstherapie en non-lineaire neurofeedbacktraining zijn een rechtstreeks uitvloeisel van deze nieuwe manieren van zien en denken.

De werkelijkheid zoals we die kennen bestaat uit al onze zintuiglijke gewaarwordingen, inclusief de gedachtes die voortdurend komen en gaan. Deze gewaarwordingen, dat wat we objecten noemen(de content), manifesteren zich in ons bewustzijn. Bewustzijn, is de context waarbinnen al deze gewaarwordingen, deze content, bestaan. Door een vernauwde aandacht zijn we vaak gevangen in de content en verliezen we elk besef van de context.
De benaderingen die ik gebruik, zijn vooral gericht op bewustzijns- of aandachts- training. De kern van deze benaderingen is dat ze gericht zijn op de context en niet zozeer op de content. Niet alleen gericht op de klacht, de pijn, maar op de vorm van aandacht waarmee de klacht gepaard gaat. Door de vorm van aandacht te veranderen, veranderd hoe je je verhoudt tot de klacht en daarmee verandert de mate van lijden.
Dus deze benadering richt zich niet op de eerste plaats op de objecten van aandacht (de klachten), maar op de context: aandacht of bewustzijn.
Je zou deze benadering daarom ook wel " Aandachtsgerichte Gedrags Therapie " kunnen noemen.

Benaderingen die ik in dit kader gebruik zijn o.a. Mindfulness training, en verwante benaderingen zoals hartcoherentie training, Open Focus training en ACT (Acceptance & Commitment Therapy) en daarnaast verschillende vormen van neurofeedbacktraining.

Een therapie of een training is in mijn ogen niet geslaagd doordat de klacht of het probleem is opgelost. Het is geslaagd als er een fundamenteel nieuw perspectief is ontstaan en wordt beleefd, waardoor het menselijk lijden is vermindert en het leven als rijker wordt ervaren, met of zonder de klacht.

(1) R.A.Jongedijk, psychiatrische diagnostiek en het DSM systeem. Een kritisch overzicht. Tijdschrift voor psychiatrie 43(2001)5, 309-319